Zifiri karanlıkta 49 milyon yıllık mucize
Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika hududu boyunca uzanan devasa Chihuahuan Çölü, yaklaşık 9 bin yıl evvel dağların ortasında kalarak dış dünyadan büsbütün koptu. Bu izolasyon, bölgeyi çok kuraklığa alışmış tuhaf ve büyüleyici bir ekolojik adaya dönüştürdü. Lakin bu ıssız coğrafyanın asıl hazinesi yüzeyde değil, yerin yüzlerce metre altında gizleniyor. New Mexico’daki Carlsbad Mağaraları Ulusal Parkı, her yıl yarım milyondan fazla insanı milyonlarca yıllık kireçtaşı labirentlerine çekiyor.
Mağara ağının kalbinde yer alan ve “Büyük Oda” (Big Room) olarak bilinen salon, ölçekleri prestijiyle insanın algı hudutlarını zorluyor. O denli ki bu devasa boşluk, New York’un dört büyük kent bloğunu ya da birçok futbol alanını içine rahatlıkla alabiliyor. Ünlü komedyen Will Rogers’ın “üzeri kapalı Büyük Kanyon” dediği bu alan, Kuzey Amerika’nın hacimce en geniş mağara odası olma özelliğine sahip. Yaklaşık 3,3 hektara yayılan bu devasa dünyanın, engelli bireylerin dahi gezebileceği rampalar ve konforlu rotalar sunması ziyaretçileri epey şaşırtıyor.
Yerin altındaki asit banyosu
Carlsbad Mağaraları‘nı dünyadaki öteki örneklerinden ayıran en temel fark oluşum kıssasında kapalı. Mağaraların birçok yüzeyden sızan yağmur sularıyla şekillenirken, burası yeraltındaki petrol ve gaz yataklarından yükselen sülfürik asidin kireçtaşını adeta eritmesiyle ortaya çıktı. Bu devasa asit banyosu tabanı o kadar aşındırdı ki, vakitle tavanın çökmesiyle mağara dış dünyaya açıldı. İçeri sızan hava ve nem ise binlerce yıl içinde bugün hayranlıkla izlediğimiz o görkemli sarkıt ve dikitleri, yani speleothemleri ilmek ilmek işledi.
Mağaranın güneş ışığının hiç ulaşmadığı, mutlak karanlık içindeki kimi bölmelerinde bilim dünyasını heyecanlandıran bir keşif de yapıldı. Araştırmacılar, zifiri karanlıkta parlayan yeşil bir katman fark etti. Işığın olmadığı bir yerde fotosentezin imkansız olduğu bilinse de, yapılan testler bu yeşil rengin siyanobakterilerden geldiğini gösterdi. Bu bakteriler, bildiğimiz görünür ışık yerine insan gözünün seçemediği “yakın kızılötesi” ışığı kullanarak hayatta kalıyor. Kireçtaşı kayaları ışığı yansıtarak bu canlıların 49 milyon yıldır el değmeden yaşamasına imkan tanıyor.
Bu keşif, biyologlar kadar gökbilimcileri de heyecanlandırmış durumda. Cihandaki birçok yıldız ve kayalık gezegen ağır formda yakın kızılötesi ışık yayıyor. Şayet hayat, güneş ışığı olmadan yalnızca kızılötesi ile devam edebiliyorsa, uzayda hayat bulma ihtimalimiz olan bölgelerin sonu sandığımızdan çok daha geniş bir hal alabilir.
Chip Alıntıdır…
