İçerik Haritası
Uçmaz diye bildiğimiz örümcekler, uçarak dağları nasıl aşıyor?
Örümcekler, sekiz gözleri, güçlü ağları ve kulak vazifesi gören bacaklarıyla karada aslında karar sürerken, bilim insanları onların etkileyici yeteneklerinin ortasında uçmanın da bulduğunu hatırlattı. Kara ve sudan sonra havaya da hükmeden örümcekler, “balonlaşma” olarak bilinen enteresan bir davranış sayesinde inanılmaz uzaklıklara seyahat edebiliyor. Hatta yakın vakitte Yeni Zelanda’nın dağlık bölgelerinde keşfedilen Ourea petroides cinsi zıplayan örümceklerin bu geniş coğrafik alana yayılmasının tek yolunun da uçuş olduğu düşünülüyor.
Zıplayan örümcekler (saltisidler) ve başka birçok örümcek kümesi ortasında yaygın olan bu balonlaşma, yalnızca rüzgarla süzülmekten ibaret değil. Araştırmacılar, örümceklerin ipeği paraşüt üzere kullanmasının arkasındaki asıl itici kuvvetin çok daha temel bir fizik kuralında gizli olduğunu keşfetti.
Uzun müddet boyunca bilim insanları, balonlaşan örümceklerin rüzgar yahut termal akımların yarattığı sürüklenme kuvvetleriyle hareket ettiğini düşündü. Lakin 2018 yılında yapılan bir araştırma, bu kanıyı değiştirdi.
Çalışma, örümceklerin havalanmak için “parmak ucunda yürüme” olarak isimlendirilen bir davranış sergilediğini, yani karınlarını havaya kaldırdığını gösterdi. Bu hareketin akabinde, örümcekler rüzgar olmasa bile havalanabiliyordu. Bu duruma neden olan itici kuvvetin ne olduğu sorusunun yanıtı ise atmosferin kendisinde yatıyordu: Elektrik alanları.
Araştırmacılar, balonlaşan örümceklerin trikobotria ismi verilen küçük tüyler aracılığıyla elektrik alanlarını algıladıklarını ve bu gücü ne vakit havalanacaklarına dair bir gösterge olarak kullandıklarını fark etti. Deneyler sırasında örümceklerin etrafındaki elektrik alanları deneysel olarak kapatıldığında, örümcekler uçamadı. Bu, atmosferdeki güçlü elektrik alanlarının, bir örümceğin havada süzülerek çok uzaklara seyahat etmesi için gereken kaldırma kuvvetini tek başına sağlayabildiği manasına geliyordu.
Duyusal biyofizik uzmanı Dr. Erica Morley, o devirde yaptığı açıklamada, “Bu, balonlaşmanın dağılması için gereken kuvvetlerin, sürüklenmenin yanı sıra elektrik alanları tarafından da sağlanabileceği manasına geliyor” diyerek, bu keşfin tabiattaki örümcek hareketliliğine dair anlayışımızı temelden değiştirdiğini belirtti.
Dolayısıyla, bir sonraki sefere tabiatta gezinirken küçük bir örümceğin üzerinizde yürüdüğünü fark ederseniz, onu elinizde tutmayı deneyin. Şayet gerisini havaya kaldırırsa, büyük ihtimalle rüzgara gereksinim duymadan sihrin gerçekleşmesine şahit olacaksınız.
Chip Alıntıdır…
