Tesla’ya yeni kriz: Elon Musk’a verilecek dev ödül tepki topladı

Tesla’ya yeni kriz: Elon Musk’a verilecek dev ödül tepki topladı

Dünyanın en yüksek maaşlı CEO’su olma potansiyeli taşıyan Elon Musk’ın yeni ödeme planı, yatırımcı danışmanlık şirketi Institutional Shareholder Services (ISS) tarafından sert bir lisanla eleştirildi. ISS, hazırladığı raporda Tesla hissedarlarına, önümüzdeki 10 yılda Musk’a 1 trilyon doları aşabilecek bir ödeme planını reddetmeleri davetinde bulundu.

“Musk’un dikkatini Tesla’da tutmak için tasarlandı ancak…”

ISS’ye nazaran kelam konusu plan, Elon Musk’ın vaktini ve odağını Tesla’ya yöneltmek gayesiyle hazırlanmış olsa da, bu maksadı garanti altına alacak hiçbir somut öge içermiyor. Rapor, “Ödülün temel münasebeti, Musk’ın ilgisini öteki teşebbüslerinden çok Tesla’ya yönlendirmek olsa da, bu durumu teminata alacak net kararlar bulunmuyor” tabirlerine yer verdi.

Ayrıca ISS, bu büyüklükteki mükafatın, Musk dışındaki hissedarların hisselerini seyreltebileceği ikazında bulundu. Raporda, Musk’ın aslında Tesla’da yüzde 19,8 oranında paya sahip olduğu hatırlatılarak, bu ölçüde bir mükafatın “gerekli ya da uygun olmadığı” belirtildi.

Planın ayrıntıları: 423,7 milyon pay, 12 gaye, 1 trilyon dolar

6 Kasım’da oylamaya sunulacak olan teklif kabul edilirse, Musk 423,7 milyon Tesla payına daha sahip olacak ve hissedarlık oranı yüzde 28,8’e çıkabilecek.

Tesla, payların toplam bedelini 87,8 milyar dolar olarak hesaplarken, ISS bu sayısı 104,4 milyar dolar olarak pahalandırıyor. Tüm piyasa bedeli maksatları tutturulursa Musk’ın yararı 1 trilyon doları aşabilir.

ISS raporuna nazaran, bu gayelere ulaşmak için Tesla’nın piyasa pahasını 8,5 trilyon dolara çıkarması gerekiyor. Bu büyüklük, “Tesla’nın yapay zekâ alanındaki en büyük rakiplerinin toplam piyasa bedelinden bile fazla” olarak tanımlandı.

Musk’ın ulaşması gereken hedefler

Musk’ın ödeme planı, hem operasyonel muvaffakiyetleri hem de piyasa kıymeti gayelerini içeriyor.

İlk maksat: 20 milyon araç teslimatı ve 2 trilyon dolarlık piyasa kıymeti.

Diğer gayeler ortasında ise:

• 10 milyon Full Self-Driving (tam otonom sürüş) aboneliği,

• 1 milyon “yapay zekâ robotu” üretimi,

• 1 milyon robotaksinin hizmete girmesi

• ve 400 milyar dolarlık düzeltilmiş EBITDA yer alıyor.

Ancak Reuters’ın haberine göre Musk, bu gayelerin birçoklarına ulaşmadan bile on milyarlarca dolar kazanabilir. Raporda, daha kolay gayelerin “Tesla’nın eser yahut iş modelinde ihtilal yaratmadan” büyük ödemelere yol açabileceği belirtildi.

“Aşırı ödeme istek düşürebilir”

ISS, planın her diliminin çok yüksek bedellere sahip olmasının, Musk’ın tüm maksatlara ulaşma motivasyonunu zayıflatabileceğini savundu. Rapor, “Bu büyüklükteki bir ödeme, yıllarca yüksek kar garantisi sağlayarak idare şurasının gelecekteki maaşları ayarlama esnekliğini azaltıyor” tabirlerini kullandı.

Tesla’dan sert yanıt

Tesla, ISS’nin tenkitlerine toplumsal medya platformu X üzerinden karşılık verdi:

“ISS, yatırım ve idare prensiplerini büsbütün yanlış anlıyor. Hissedarların iki kere onayladığı ve Elon’un çoktan hak ettiği bir planı tekrar reddetmelerini öneriyorlar. Elon, sırf hissedarlar büyük kar elde ederse karşılık alıyor. ISS için konuşmak kolay; zira onların riski yok,” açıklaması yapıldı.

Eski plan iptal edilmişti

Musk’ın 2018 tarihli ödeme planı, Delaware Mahkemesi tarafından 2024 başında iptal edilmişti. Mahkeme, Tesla idare şurasının büyük kısmının Musk’a “bağımlı yahut çıkar çatışması içinde” olduğunu belirlemişti.

Tesla daha sonra planı yine oylamaya sundu lakin bu teşebbüs de reddedildi. Şirket, akabinde merkezini Teksas’a taşıdı. Böylelikle Teksas maddeleri gereği Musk ve kardeşi Kimbal, hissedar oylamasında kendi paylarıyla oy kullanabilecek.

Uzman görüşü: “Bu sefer onaylanabilir”

Colorado Üniversitesi’nden hukuk profesörü Ann Lipton, ISS’nin ret tavsiyesine karşın hissedarların planı onaylayacağını düşünüyor:

“ISS daha evvel de reddedilmesini önermişti fakat hissedarlar kabul etti. Bu sefer Elon ve kardeşi de oy kullanabiliyor. Bu yüzden tüm tekliflerin Tesla lehine sonuçlanmasını bekliyorum,” dedi.

Sendikalar ve kamu görevlilerinden karşı mektup

Musk’ın ödeme planı, Amerikan Öğretmenler Federasyonu ile Nevada, Massachusetts ve New Mexico eyalet hazinedarları, ayrıyeten New York ve Maryland denetçilerinin imzasını taşıyan bir mektupla da eleştirildi.

Mektupta, Tesla idare şurasının Musk’ın Tesla’ya tam vakitli odaklanmasını sağlamadığı ve “tarihin en yüksek maaşlı CEO’su” haline getirmesinin bağımsızlık eksikliği gösterdiği tabir edildi.

Ayrıca, kimi amaçların “muğlak” olduğu vurgulandı. Örneğin:

• Araç teslimat gayesi, satışlar düşse bile karşılanabilir.

• Otonom sürüş abonelik amacı, “tam otonom” sürüşün gerçekleşmesini gerektirmiyor.

• “1 milyon robot” amacı, Tesla’nın öteki şirketlerden alınan robotları pazarlamasıyla bile sağlanabilir.

• Robotaksi gayesi de, Tesla’nın bu araçları üretmesini ya da kâr elde etmesini kaide koşmuyor.

Mektup, Musk’ın “ABD Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE)” isimli oluşumda liderlik rolü üstlenmesini de eleştirdi ve bunun Tesla’nın markasına ziyan verdiğini savundu.

Chip Alıntıdır…