İçerik Haritası
Tabiatın sıra dışı canlılarından biri daha: Okyanuslarda gizlenen şeffaf başlı balık
Okyanusların derinliklerinde evrimsel süreçlerin ortaya çıkardığı enteresan adaptasyonlar ortasında, şeffaf başlı balıklar (barreleye balığı), tahminen de en dikkat cazip örneklerden biri. Bu balıklar, isimlerinden da anlaşılacağı üzere büsbütün şeffaf bir başa sahip ve boru biçimindeki gözleri üste gerçek bakıyor.
Adeta bir arabanın açılan tavan penceresinden gökyüzüne bakmak üzere, bu sıra dışı göz yapısı onlara, karanlık sularda avlarının siluetlerini görme yeteneği kazandırıyor. Bu özelliğiyle, bu balıklar derin okyanuslarda varlıklarını sürdürürken epey tesirli bir halde hayatta kalabiliyorlar.
Barreleye balıkları, çoklukla derin ve karanlık sularda, başlarını üste yanlışsız çevirip hareketsiz bir halde bekler. Hassas görme yetenekleri sayesinde, sırf su yüzeyinden gelen zayıf ışığı kullanarak üzerinde süzülen avlarını fark edebilirler. Gözlerinde bulunan yeşil pigmentlerin, su altındaki biyolüminesans ışıklarını engelleyerek deniz anası üzere ışıldayan canlıları daha düzgün görmelerini sağladığı düşünülüyor.
Bu avlar ekseriyetle, denizanalarının sürüklediği küçük kabuklular ve minik hayvanlardan oluşuyor. Şeffaf ve sıvıyla dolu başları ise, denizanalarının yakıcı hücrelerinden esirgeyici bir fonksiyon üstleniyor. Bu eşsiz müşahede yetenekleri sayesinde balıklar, daima olarak avlarını izleyebilmekte ve hayatta kalmak için gerekli besinleri çarçabuk bulabilmektedirler.
Bilimsel ismi: Macropinna microstoma
Barreleye balığının bilimsel ismi Macropinna microstoma olup, birinci defa 1939 yılında tanımlanmış. Okyanuslarda ne kadar yaygın oldukları hala tam olarak bilinmemekle birlikte, en çok Kuzey Pasifik’teki Bering Denizi’nden Japonya’ya ve Baja California’ya kadar olan bölgelerde gözlemleniyorlar. Fakat, bu balıklar yüzeye çıkarıldığında, başlarını koruyan sıvı dolu şeffaf zırhlarının düşük basınç nedeniyle çökmesi sonucu, nadiren bilimsel kayıtlarda yer alırlar.
2009 yılında Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) araştırmacıları, bir barreleye balığını yakalayıp birkaç saat boyunca gemilerindeki akvaryumda hayatta tutarak bu canlı üzerinde kapsamlı bir inceleme yapma fırsatı buldular. Bu müşahedeler, balığın gözlerini öne çevirerek karşısındaki besinlere odaklanabildiğini ortaya koydu. Uzun müddettir gözlerinin sadece üste yanlışsız sabitlenmiş olduğuna inanılıyordu, lakin bu buluş, balığın görme alanının çok daha dinamik olduğunu gösterdi. Birebir davranış, Kaliforniya kıyılarında yapılan denizaltı müşahedelerinde de kaydedildi.
Barreleye balıkları ve benzeri tipler, tabiatın ne kadar yaratıcı olabileceğini ve evrimsel süreçlerin, hayatta kalmak için ne kadar farklı tahliller geliştirebileceğini gösteren farklı örnekler sunuyor. Bu balıkların şeffaf başları ve sıra dışı görme yetenekleri, derin okyanuslarda hayatın ne kadar kuvvetli olabileceğini lakin tıpkı vakitte bu zorluklara karşı geliştirilen harikulâde adaptasyonları da gözler önüne seriyor.
Chip Alıntıdır…
