NASA’nın ultra sessiz süpersonik uçağı X-59 birinci sefer havalandı
İnsanoğlunun sürat tutkusu hudut tanımıyor. Abu Dabi’deki Formula Rossa üzere dünyanın en süratli hız trenlerinden Nevada çöllerinde saatte 1227 kilometreye ulaşan kara araçlarına kadar her alanda limitleri zorluyoruz. Lakin asıl ihtilal gökyüzünde yaşanıyor. Wright Kardeşler’in 1903 yılında saatte yalnızca 48 kilometre süratle başlayan uçuş macerasından yalnızca 44 yıl sonra, test pilotu Chuck Yeager ses duvarını aşmayı başardı. Bugün ise havacılık dünyası, Lockheed Martin’in X-59 projesiyle bu suratı gürültüsüz bir formda kapımıza getirmeye hazırlanıyor.
Ses suratından daha süratli seyahat kavramı aslında Concorde ile hayatımıza girmişti. 1976 yılında okyanus ötesi uçuşlara başlayan Concorde, yüksek maliyetler ve 2003 yılındaki emekliliğine kadar pek çok sıkıntıyla boğuştu. En büyük sorunu ise yarattığı “sonik patlama” sesiydi. Bu devasa gürültü camları kıracak kadar şiddetli olduğu için uçağın karalar üzerinde süratli uçması yasaklandı ve yalnızca okyanus üzerinde tam sürate çıkmasına müsaade verildi. Artık NASA ve Lockheed Martin, bu gürültü bariyerini aşarak sivil havacılığın geleceğini değiştirmek istiyor.
Sonik patlama yerine hafif bir tıkırtı
Lockheed Martin’in efsanevi “Skunk Works” ünitesi tarafından geliştirilen X-59, NASA’nın “Sessiz Süpersonik Teknoloji” (Quesst) misyonunun en kıymetli modülü olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 30 metre uzunluğundaki bu deneysel prototip, havanın uçak üzerindeki akışını yöneterek şok dalgalarının tek bir noktada toplanmasını engelliyor. Tasarım sayesinde, yerdeki beşerler dev bir patlama yerine yalnızca bir otomobil kapısının kapanma sesine misal hafif bir tıkırtı duyuyor. Yakın vakitte gerçekleşen birinci büyük test uçuşu, uçağın uçuş kabiliyetini kanıtladı. X-59 şimdi testlerde ses suratını aşmasa da, saatte 1488 kilometre sürate ulaşabilecek potansiyele sahip.
Süpersonik yarışta tek oyuncu Lockheed Martin değil. Spike Aerospace firması, “Diplomat” ismini verdiği 18 kişilik jet uçağıyla New York’tan Londra’ya uçuş müddetini dört saatin altına indirmeyi hedefliyor. Firma, uçağın aerodinamik yapısını geliştirmek için çalışmalarını 2026 yılında da sürdürüyor. Başka taraftan Boom Supersonic, geliştirdiği “Overture” modeli için şimdiden United ve American Airlines üzere dev havayolu şirketlerinden siparişler aldı bile. Şirketin prototip uçağı XB-1, 2025 yılının başlarında ses suratını aşarak büyük bir muvaffakiyet elde etti.
Concorde havacılık tarihinin tozlu raflarına kalkmış olsa da, X-59 ve takipçileri, ses suratındaki seyahatleri lüks bir tecrübeden standart bir ulaşım biçimine dönüştürmeye kararlı görünüyor. Şayet bu testler muvaffakiyetle sonuçlanırsa, karalar üzerindeki süpersonik uçuş yasakları kalkacak ve Dünya çok daha küçük bir yer haline gelecek.
Chip Alıntıdır…
