İçerik Haritası
Islaklık hissi gerçek mi, yoksa beynimizin bize oyunu mu?
Gündelik hayatımızda “ıslaklık” diye tanım ettiğimiz bir durum var. Elimizi suya soktuğumuzda ya da yağmur damlaları derimize düştüğünde bunu çabucak fark ediyoruz. Ancak işin değişik tarafı, bedenimizde direkt “ıslaklığı” algılayan özel bir reseptör yok. Yani gözlerimizin ışığı, kulaklarımızın sesi algılaması üzere “ıslaklık için özelleşmiş bir alıcı” bulunmuyor. Pekala o vakit bu his nasıl ortaya çıkıyor?
Aslında ıslaklık dediğimiz şey, beynimizin farklı duyusal bilgileri bir ortaya getirerek oluşturduğu bir yorum, tahminen de bir yanılsama. Cildimizde sıcaklığı, soğuğu ve dokunsal basıncı algılayan reseptörler var. Su üzere sıvılar cildimize temas ettiğinde hem basınç hem de ani bir sıcaklık değişimi yaşanıyor. Bilhassa serinlik, beynimizde “ıslak” hissini tetikliyor. O yüzden elimiz soğuk bir yüzeye değdiğinde bazen “ıslak gibi” algılayabiliyoruz. Daha sıcak bir ortama girdiğimizde bu his süratle kayboluyor zira ıslaklıkla ilişkilendirdiğimiz serinlik ortadan kalkıyor.
Peki, o vakit cıva neden ıslak hissedilmiyor?
Bir başka enteresan nokta da cıva örneği. Cıva sıvı olmasına karşın elimizde su üzere bir ıslaklık algısı bırakmıyor. Bunun birkaç nedeni var. Öncelikle yüzey tansiyonu çok yüksek. Cıva damlacık halinde kalmayı seviyor ve cilt üzerine basitçe yayılmıyor. Yayılmadığı için su üzere “sarmalayan” bir temas hissi oluşturmuyor.
İlginizi çekebilir: Kimsenin yanıtını bilmediği soru: Su ıslak mıdır, yoksa kuru mu?
Cıvanın ısı iletimi de çok farklı. Su cildimizden ısıyı süratlice çeker, bu da serinlik üzerinden ıslaklık hissi yaratır. Cıva ise farklı bir biçimde ısı iletir ve beynimiz bu duyumu “ıslaklık” olarak etiketlemez.
Son olarak dokunsal farklılıktan bahsedebiliriz. Su ince katmanlar halinde cildi kaplarken, cıva ise küçük, yuvarlak damlacıklar halinde akar. Bu dokunsal fark da “su üzere hissettirmemesinin” temel sebeplerinden biri.
Gördüğümüz üzere ıslaklık aslında bağımsız bir duyum değil. Serinlik, basınç ve dokunsal geri bildirimlerin birleşmesiyle ortaya çıkan bir yorum. Beynimiz bu sinyalleri bir ortaya getirip “şu an ıslanıyorsun” sonucuna varıyor. O yüzden bazen kuru bir yüzey bile ıslak üzere gelebiliyor ya da cıva üzere bir sıvı hiç ıslak hissettirmiyor.
Chip Alıntıdır…
