İnsan şuuru ve beyin hakkında ezberleri bozacak teori
İnsan şuurunun kaynağı, yüzyıllardır bilim dünyasının en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Uzun yıllar boyunca, şuurun beynin en yeni ve en gelişmiş bölgeleri olan korteksten doğduğu düşünülüyordu. Fakat Cambridge Üniversitesi’nden nöroloji uzmanı Dr. Peter Coppola, bu yaygın inanca meydan okuyan radikal bir teori ortaya attı.
Dr. Coppola, bilincin kökeninde, beynin en eski ve ilkel kısımlarının olabileceğini ileri sürüyor. Şayet bu tez doğruysa, şuur yalnızca insanlara mahsus bir özellik olmaktan çıkıp, sanıldığından çok daha fazla canlıda görülen üniversal bir olguya dönüşebilir.
“Sürüngen Beyin”in kıymetli rolü
Beyin, tarihin farklı kademelerinde katman katman gelişen karmaşık bir yapı. Dış katmanda yer alan korteks, düşünme, öğrenme ve sorun çözme üzere üst seviye fonksiyonlardan sorumlu iken, beynin derinliklerindeki subkorteks, açlık, susuzluk ve dehşet üzere temel dürtü ve hisleri yönetiyor. Yaklaşık 500 milyon yıldır var olan subkorteks, halk ortasında bazen “sürüngen beyin” olarak da isimlendiriliyor.
Dr. Coppola, kapsamlı bir araştırmayla yüz yılı aşkın bilimsel bilgiyi inceleyerek bu eski bölgelerin rolünün küçümsendiğini savunuyor. Bu araştırma, beyin üzerinde yapılan ikazım deneyleri, hayvan çalışmaları ve nörolojik hadise raporlarını içeriyor. Elde ettiği bulgular, korteksin hasar görmesinin şuuru değiştirebildiğini, lakin subkorteksin hasar görmesinin ekseriyetle şuurun büsbütün yitirilmesiyle, yani mevt ya da koma ile sonuçlandığını gösteriyor.
Dr. Coppola’nın teorisini destekleyen en çarpıcı ispatlar, az görülen nörolojik hadiselerden geliyor. Hidranensefali ismi verilen, beyin korteksinin büyük bir kısmının oluşmadığı çocuklarda bile temel şuur belirtileri gözlemlenebiliyor. Tıp literatürüne nazaran bu çocukların bitkisel hayatta olması gerekirken, üzülme, oyun oynama, insanları tanıma ve müzikten keyif alma üzere duygusal ve bilişsel reaksiyonlar verebildikleri görülüyor.
Benzer halde, hayvanlar üzerinde yapılan deneyler de bu tezi güçlendiriyor. Sıçanların, kedilerin ve maymunların beynindeki neokorteks cerrahi müdahaleyle çıkarıldığında bile, bu hayvanların hislerini söz edebildiği, yavrularını büyütebildiği ve yeni şeyler öğrenebildiği gözlemlendi. Bu bulgular, şuurun temel düzeyinin korteksten bağımsız olarak subkorteks tarafından üretilebileceğini düşündürüyor.
Bilincin zenginleşmesi
Peki, bu durum korteksin fonksiyonsuz olduğu manasına mı geliyor? Elbette hayır. Dr. Coppola, yeni evrimleşen beyin bölgelerinin şuuru genişleterek ve olgunlaştırarak üzerine yeni katmanlar eklediğini belirtiyor. Korteks, temel farkındalığın üzerine lisan, ahlaki muhakeme, benlik algısı ve yaratıcılık üzere yalnızca beşere mahsus karmaşık yetenekleri inşa ediyor. Yani insan şuuru, beynin en eski kısımlarının sağladığı temel farkındalık üzerine inşa edilmiş, çok katmanlı ve varlıklı bir yapı olarak karşımıza çıkıyor.
Bu yeni bakış açısı, yalnızca nörolojiyi değil, tıpkı vakitte hayvan hakları ve hasta bakımına dair yaklaşımları da derinden etkileme potansiyeli taşıyor. Şuurun sanılandan daha yaygın bir olgu olması, etik tartışmaları tekrar alevlendirebilir ve canlılara dair algımızı değiştirebilir.
Chip Alıntıdır…
