İçerik Haritası
Dünya genelinde A320 alarmı: Güneş radyasyonu uçuş sistemlerini etkileyebilir
Dünyanın en büyük uçak üreticilerinden biri olan Airbus, dünya genelinde kullanılan yaklaşık 6.000 yolcu uçağını etkileyebilecek kritik bir güvenlik açığı tespit ettiğini duyurdu. Şirket, A320 ailesine ilişkin uçaklarda bulunan uçuş denetim yazılımında, bilhassa güneş fırtınaları sırasında sorun yaratabilecek bir zafiyet bulunduğunu açıkladı.
Güneş fırtınaları yazılımı etkileyebilir
Airbus’ın yaptığı açıklamaya nazaran, güneşten yayılan ağır parçacık akışının yaşandığı solar fırtınalar, A320’lerdeki kimi bilgisayar sistemlerine tesir ederek pilotların uçağı denetim etmesini zorlaştırabilir. Bu durum, uçağın stabilite ve yönlendirme sistemlerinde süreksiz data bozulmalarına yol açabiliyor.
Şirket, bu bulgular üzerine tüm A320 kullanıcılarına Alert Operators Transmission (AOT) ismi verilen global bir ihtar göndererek yazılım ve donanım güncellemelerinin hemen yapılmasını istedi.
“Airbus, hizmette olan çok sayıda A320 ailesi uçağının bu durumdan etkilenebileceğini belirlemiştir,” denildi.
Dünya genelinde havayolları etkileniyor
A320 filosunun en büyük kullanıcılarından olan American Airlines, 480 adet uçağının 340’ında yazılım güncellemesi yapılacağını duyurdu.
ABD’de Delta, United ve JetBlue da en büyük A320 işletmecileri ortasında yer alıyor.
Avrupa ve Asya’daki büyük havayolları da emsal formda etkilendi. Lufthansa (Almanya), IndiGo (Hindistan) ve easyJet (İngiltere) kimi uçaklarını güncelleme için süreksiz olarak servisten çekmek zorunda kaldıklarını Reuters’a doğruladı.
Soruşturmayı başlatan olay: JetBlue uçağının ani irtifa kaybı
Uzmanlara nazaran sorunun kaynağı, 30 Ekim’de Meksika Cancun’dan New Jersey Newark’a giden bir JetBlue uçağında yaşanan önemli irtifa kaybı. Uçak, birkaç saniye içinde binlerce feet alçalırken 15 yolcu yaralanmıştı.
ABD Federal Havacılık Yönetimi (FAA) tarafından yürütülen soruşturma, uçuş denetim bilgisayarlarındaki kritik bilginin ağır güneş radyasyonu nedeniyle bozulduğunu ortaya çıkardı. Bu da uçağın pozisyon datalarını yanlış algılamasına ve ani dalışa geçmesine yol açtı.
Olay sırasında 35.000 feet’te seyreden JetBlue 1230 sefer sayılı uçuşun, yaklaşık 25.000 feet birden irtifa kaybederek 10.000 feet’e kadar indiği tespit edildi.
Pilotun telsiz konuşması şöyle aktarıldı:
“JetBlue 1230, 10.000’e alçalıyoruz, 297’e sabitliyoruz. Uçakta en az üç yaralı var, baş bölgesinde kesiler olabilir. Tıbbi ekipmana muhtaçlığımız var.”
A320 ailesi: Dünyanın en çok tercih edilen yolcu uçağı
Geçtiğimiz yıl Boeing 737’yi geride bırakarak dünyanın en çok satılan ticari uçağı unvanını alan A320 ailesi, A319, A320 ve A321 modellerini kapsıyor. Şu ana kadar 12.000’den fazla uçak teslim edildi.
Dar gövdeli ve çift motorlu yapısıyla kısa ve orta menzilli uçuşlarda kullanılan A320’ler, koltuk sistemine nazaran 120 ila 240 yolcu taşıyabiliyor. Bu nedenle birçok hava yolu için “günlük operasyonların bel kemiği” olarak görülüyor.
Airbus, yaptığı açıklamada, bu zarurî güncellemelerin yolcular ve hava yolu şirketleri için operasyonel aksaklıklara neden olacağını doğruladı.
Sosyal medyada iptal iddiaları
Bazı yolcular toplumsal medyada, A320 ailesine ilişkin uçakların yere indirilmesi nedeniyle uçuş iptalleri yaşandığını argüman etmeye başladı. Reddit’te bir kullanıcının paylaştığına nazaran, İstanbul Havalimanı’nda çok sayıda uçağın beklediği ve kalkışların geciktiği görüldü. Lakin bunun direkt Airbus ihtarıyla ilgisi doğrulanmadı.
Güneş fırtınaları neden tehlikeli?
Yoğun güneş patlamalarının akabinde yayılan plazma ve radyasyon, Dünya’nın manyetik alanını kısa periyodik olarak bozabiliyor. Bu olay “jeomanyetik fırtına” olarak isimlendiriliyor.
Bu cins fırtınalar çoklukla:
-
Uyduların bağlantısını,
-
Navigasyon sistemlerini,
-
Elektrik şebekelerini,
-
Starlink üzere internet servislerini
olumsuz etkileyebiliyor.
İki hafta evvel yaşanan güçlü bir G4 sınıfı fırtına, dünya genelinde telekom ve elektrik alt yapılarında potansiyel kesinti riskleri yaratmıştı.
Chip Alıntıdır…
