İçerik Haritası
Çinli bilim insanları rekora imza attı: 36 bin km’den 1 Gbps bilgi lazerle nasıl indi?
Çinli uzay teknolojisi araştırmacıları, uydu irtibatını orijinal bir çağa taşıyacak potansiyel bir muvaffakiyete imza attı. Bilim insanlarından oluşan bir grup, Dünya’dan 36.000 kilometre yükseklikteki jeostatik bir uydudan yeryüzüne saniyede 1 gigabit (Gbps) suratında bilgi aktarmayı başardığını duyurdu. Bu rekoru daha da dikkat cazip kılan şey ise, yalnızca 2 watt gücünde bir lazer vericisi kullanılarak gerçekleştirilmesi.
Bu potansiyel muvaffakiyet, günümüzdeki birden fazla uydu internet seçeneğini geride bırakıyor. Örneğin, SpaceX’in Starlink üzere alçak yörünge sistemleri, çoklukla saniyede 10 megabit (Mbps) düzeylerinde suratlar sunuyor ve azamî suratları 200 Mbps’nin biraz üzerine çıkıyor. Fakat, Dünya’dan binlerce kilometre uzaktaki bir jeostatik uydudan tam bir gigabit sürate ulaşmak, uzaydan yere bilgi transferi mühendisliği ve fiziğinde büyük bir sıçrama manasına geliyor.
Geleneksel olarak, lazer tabanlı transferlerin önündeki en büyük mani Dünya atmosferi. Atmosferik türbülans ışığı büker, dağıtır ve bozar. Bu da yüksek süratli lazer iniş irtibatlarını inanılmaz derecede zorlaştıran bir durum. Çinli araştırmacılar bu sorunu çözmek için AO-MDR sinerjisi ismini verdikleri yeni bir yaklaşım geliştirdi. Bu yol, sinyal bozulmasını düzelten Uyarlanabilir Optik teknolojisi ile sinyal kısmen dağıldığında kullanılabilir ışığı tekrar yakalamaya yardımcı olan Mod Çeşitliliği Alımı tekniğini birleştiriyor.
Lazerler neden radyo frekansından daha güzel?
Günümüzde Starlink yahut Viasat üzere mevcut uydu sistemleri çoğunlukla emniyetli lakin bant genişliği hudutlu olan radyo frekansı (RF) bağlantısına güveniyor. Lazerler ise çok daha büyük bilgi kapasitesi, son derece dar ışınlar ve sinyal paraziti riskinin çok daha düşük olması üzere avantajlar sunuyor. Jeostatik yörüngeden gigabit indirme suratına ulaşmak, optik irtibatın artık yalnızca teorik bir konsept değil, pratik bir tahlil haline geldiğini gösteriyor.
Enerji verimliliği de lazer bağlantısının bir öteki kritik avantajı olarak dikkat çekiyor. Günümüzdeki birçok bağlantı uydusu bin ile bin beş yüz watt ortasında güç kullanırken, Profesör Wu Jian ve Liu Chao‘nun deneyinde kullandığı üzere optik sistemlerin gelecekteki uydulara entegre edilmesi, sağlayıcıların çok daha küçük solar panellere ve daha hafif donanımlara muhtaçlık duyarak daha süratli hizmet sunabileceği manasına geliyor. Bu durum, potansiyel olarak daha ucuz fırlatmalar, daha uzun ömürlü uydular ve daha erişilebilir global geniş bant manasına gelebilir.
Bu teknoloji yalnızca Dünya’daki interneti değil, derin uzay vazifelerini de güçlendirecek. NASA ve ESA üzere ajanslar, Ay, Mars ve ötesinden yüksek çözünürlüklü manzara ve bilimsel dataları geri göndermek için lazer irtibatını deniyor. Çin’in yeni metodu, bilhassa atmosferik bozulmayı aşma yaklaşımı, uzun aralı lazer irtibatlarını daha stabil ve güç açısından verimli hale getirmeye yardımcı olabilir.
Bu tıp atılımlar, uydu internetinin sıradan kullanıcılar için yalnızca son deva bir seçenek olmaktan çıkıp, bir gün fiber kontaklarla rekabet edebileceği bir dünyanın önünü açıyor. Bu sistemin genel kullanım için uyarlanmasının yıllar sürmesi mümkün olsa da, bu değerli adım, ultra süratli optik uydu ağlarına gerçek yarışın yakında hızlanabileceğini gösteriyor.
Chip Alıntıdır…
