Çin, NASA’dan evvel Ay’a insan gönderebilir mi?
Çin, Ay’a astronot değil taikonot ayak bastırmak istiyor. Bu maksat doğrultusunda ülke, beşerli Ay programında kıymetli bir eşiği daha geride bıraktı. Çarşamba günü (11 Şubat) lokal saatle gerçekleştirilen testte, Çin’in yeni jenerasyon beşerli uzay kapsülü Mengzhou düşük irtifa kaçış testine tabi tutuldu. “Rüya Gemisi” manasına gelen Mengzhou, 2030 üzere erken bir tarihte mürettebatı Ay’a taşıyabilecek biçimde tasarlanıyor.
Mengzhou kapsülü kritik kaçış testini geçti
Test, Hainan Adası’ndaki Wenchang Space Launch Site tesisinden gerçekleştirildi. Mengzhou kapsülü, planlandığı halde roketinden ayrılarak acil durum senaryosunu simüle etti. Akabinde paraşütlerini açarak okyanusa iniş yaptı.
Bu senaryo, mümkün bir fırlatma acil durumunda mürettebatın inançlı biçimde roketten uzaklaştırılması için gereken kabiliyetleri doğrulamayı amaçlıyor. Test sonuçlarına nazaran kapsül, tasarlandığı üzere çalıştı ve tüm kademeler muvaffakiyetle tamamlandı. Mengzhou’nun bu performansı, Çin’in beşerli Ay vazifeleri için güvenlik altyapısını inşa etme sürecinde kıymetli bir kilometre taşı olarak görülüyor.
Yeniden kullanılabilir birinci kademe testi
Mengzhou testinde dikkat çeken bir öteki öge ise Long March 10 roketiydi. Çin’in Ay planlarının bel kemiğini oluşturan bu yeni ağır yük roketi, ülkenin astronotlarını Dünya’nın en yakın komşusuna taşıyacak. Long March 10’un birinci kademesi, Falcon 9 roketinde olduğu üzere yine kullanılabilir halde tasarlanıyor. Test sırasında Mengzhou kapsülü roketten ayrıldıktan sonra, güçlendirilmiş bir iniş hareketiyle birinci kademe denetimli ve dikey biçimde okyanusa iniş gerçekleştirdi.
Long March 10 hâlâ geliştirme evresinde ve gerçekleştirilen uçuş yörüngeye ulaşmadı. Lakin birinci kademenin başarılı suya inişi, roketin geri kazanımı ve yine kullanımı açısından kıymetli bir eşik olarak bedellendiriliyor.
Lanyue iniş aracı ve Ay yarışı
Çin sadece kapsül ve roket tarafında değil, beşerli Ay iniş aracı geliştirme sürecinde de ilerleme kaydetti. Ülkenin mürettebatlı Ay iniş aracı Lanyue üzerinde de son periyotta kıymetli adımlar atıldı.
Bu gelişmeler, Çin’in Ay yüzeyine beşerli dönüş yarışında önemli bir aday olduğu istikametindeki görüşleri güçlendiriyor. Öte yandan NASA, 2028 yılında gerçekleştirilmesi planlanan Artemis 3 vazifesiyle Ay’a yine insan indirmeyi hedefliyor. Artemis 3 kapsamında, iniş aracı olarak Starship aracının modifiye edilmiş bir versiyonu kullanılacak.
Ancak takvimin tutup tutmayacağı belirsizliğini koruyor. Sürecin kıymetli ayaklarından biri olan Artemis 2 misyonu, Ay etrafında gerçekleştirilecek beşerli bir uçuş olacak ve en erken gelecek ay fırlatılabilir. Bu vazifede NASA’nın Space Launch System roketi ve Orion kapsülü kullanılacak, lakin Starship bu uçuşta yer almayacak. Çin’in Mengzhou ve Long March 10 testleri, Ay yarışının yine sürat kazandığını gösteriyor. Önümüzdeki yıllar, Ay yüzeyine kimin evvel insan indireceğini belirleyecek kritik gelişmelere sahne olabilir.
Chip Alıntıdır…
