İçerik Haritası
Bir pencere görünümüyle başlayan ihtilal: Dünyanın birinci fotoğrafının hikayesi
Fotoğraf çekmenin tarihi ne vakit ve nerede başladı? Daha doğrusu çekilen birinci fotoğraf neydi? Bu merak uyandırıcı soruların yanıtını verebilmek için, iki yüz yıl öncenin sakin bir Fransız köyüne gitmemiz gerekiyor…
Nicéphore Niépce isimli Fransız bir mucit, penceresinden dışarı bakarken gördüğü görüntüyü, bilimin ve sanatın seyrini değiştirecek bir fikirle ölümsüzleştirmeye karar verdi. Saint-Loup-de-Varennes köyünde yaşayan Niépce, karşısındaki çatıların güneşin altında parlayan imgesini kaydetmek için kolları sıvadı. Elindeki tuhaf düzenekle, yani karanlık bir kutunun içine yerleştirdiği, ışığa hassas bir hususla kaplanmış kalay levhayla sekiz saat boyunca bekledi. Levhanın üzerindeki küçük delikten süzülen ışıkla, o anın silik lakin kalıcı bir izi oluştu. Bu çalışma, “View from the Window at Le Gras” (Le Gras Penceresinin Manzarası) ismini aldı ve tarihe geçen birinci fotoğraf oldu.
Niépce kendisini bir sanatçı olarak görmüyordu, lakin kullandığı yollar son derece yaratıcıydı. İmgeyi sabitlemek için “Yahudiye bitümü” ismi verilen, ışığa maruz kaldığında sertleşen katran gibisi bir husus kullandı. Sekiz saatlik pozlamanın akabinde levhayı lavanta yağı ve petrol ile temizledi. Böylelikle sertleşmemiş kısımlar yok oldu ve geriye kalan, çatıların ve ağaçların hayaletimsi çizgileriydi.
Bu keşif, Niépce’nin litografi sanatına olan ilgisinden doğmuştu ve bu sürece “heliografi” ismini vermişti. Yunanca “güneş” manasına gelen “helios” ve “yazmak” manasına gelen “graphy” sözlerini birleştirerek, temelde “güneşle yazmak” manasına gelen bir isim yaratmıştı.
Keşif ve hayal kırıklığı
Niépce’nin bu birinci manzarayı ne vakit elde ettiği tam olarak bilinmese de, 1826’da çalışmalarını botanik ressamı Francis Bauer‘a gösterdiğinde büyük bir hayranlık uyandırdı. Bauer’in teşvikiyle, Niépce 1827’de İngiltere’ye giderek buluşunu Royal Society’ye tanıtmaya çalıştı. Yanında götürdüğü altı heliografik levha ile heyecanla beklediği ilgiyi ne yazık ki bulamadı. O devirde iç çekişmelerle boğuşan kurum, onun buluşuna kayıtsız kaldı. Hayal kırıklığına uğrayan Niépce, beklediği dayanağı bulamadan Fransa’ya geri döndü.
Fransa’da ise daha sonra fotoğrafçılığın “daguerreotype” sürecine öncülük edecek olan Louis Daguerre ile tanıştı. İkisi fikir alışverişine başladı, fakat 1833’te Niépce hayatını kaybetti.
Daguerre’in geliştirdiği süreç, 1839’da Royal Society’nin ilgisini çekti. O vakte kadar iç problemlerini çözen kurum, fotoğrafçılığı büyük bir coşkuyla karşıladı. Ne yazık ki, buluşunun hak ettiği saygıyı görmesine Niépce tanıklık edemedi.
Bugün fotoğrafçılığın kurucu isimlerinden biri olarak kabul edilse de Niépce’nin bu alana yaptığı katkıların tam olarak takdir edilmesi yıllar aldı. Böylelikle, bugün sıradan görünen bir pencere görüntüsü, hem bilimin hem de sanatın tarihinde bir dönüm noktası oldu. Işığın kalıcı bir manzaraya dönüşmesini mümkün kılan bu sihirli an, Nicéphore Niépce’nin ismiyle anılmaya devam ediyor.
Chip Alıntıdır…
