Bilim insanları, Asya eşekarılarının ortasına “casus” sokmaya başladı
Dünya ekosisteminde kritik bir ehemmiyete sahip olan bal arıları, ömürlerini sürdürme gayreti verirken, artık de Asya eşekarısı ismi verilen istilacı bir çeşidin tehdidi altında. Bir vakitler “katil eşekarısı” olarak da bilinen bu tıp, bal arıları ve öteki tozlayıcılarla beslenerek mahallî biyolojik çeşitliliğe önemli ziyan veriyor.
İngiltere’de yürütülen çabada ise bilim insanları, bu istilayı durdurmak için kolay lakin dahiyane bir sisteme başvurdu: Minyatür takip aygıtları.
Asya eşekarısı kolonileri, bilhassa yaz aylarında yedi gün üzere kısa bir müddette iki katına çıkabiliyor. Yavrularını beslemek için yüksek ölçüde proteine gereksinim duyan bu eşekarısı tipi için bir bal arısı kovanı adeta açık bir ziyafet demek. Tek bir koloni, bir mevsimde yaklaşık 11 kilogram böcek tüketebiliyor; bu da zati sıkıntı durumdaki bal arıları için büyük bir tehlike oluşturuyor.
Bu istilacı cinsin yuvalarını ekseriyetle yüksek ağaçların doruklarına yahut gözle güç görülebilen noktalara yapması, geleneksel tespit formüllerini zorlaştırıyor. Lakin yeni takip sistemi sayesinde yuvalar, günler süren aramalar yerine saatler içinde bulunabiliyor.
Sistem epeyce pratik… Bilim insanları yem istasyonları kullanarak canlı bir eşekarısını yakalıyor ve bedenine küçük, hafif bir vericiyi dikkatlice yerleştiriyor. Verici takılan eşekarısı, kolonisinin bulunduğu yuvaya geri dönerken, araştırmacılar sinyali takip ederek yuvanın yerini süratle tespit ediyor ve akabinde imha sürecini gerçekleştiriyor. Kolonilerin süratle büyüme yeteneği düşünüldüğünde, bu süratli müdahale, istilanın denetim altına alınmasında hayati bir rol demek.
Küresel besin güvenliği için kritik mücadele
Bu yüksek teknolojili izleme sistemi, yalnızca arı popülasyonlarını korumakla kalmıyor, birebir vakitte global besin güvenliğine de dolaylı olarak takviye sağlıyor. Hayvan temelli tozlaşma, dünya genelindeki besin üretiminin yaklaşık üçte birinden sorumlu olduğu için, tozlayıcıları tehdit eden her türlü istilacı cins, sofralarımızdaki çeşitliliği direkt etkiliyor. Bu nedenle, bilim insanlarının Asya eşekarılarına karşı yürüttüğü bu uğraş, ekosistem istikrarı için büyük değere sahip.
Bilim insanları çabayı sadece laboratuvar ve yerde yürütmekle kalmıyor, tıpkı vakitte halkı da sürece dahil ediyor. İngiltere’de geliştirilen “Asian Hornet Watch” isimli taşınabilir uygulama, vatandaşların bölgelerinde gördükleri eşekarısı hadiselerini bildirmelerini sağlıyor. Bu sayede gruplar, potansiyel tehlikelere karşı çok daha süratli ve tesirli bir biçimde müdahale edebiliyor.
Chip Alıntıdır…
