İçerik Haritası
Beş kanser çeşidi alarm veriyor: Global yükselişin sebebi ne?
Bazı kanser cinslerinin yaygınlığı, global çapta ve farklı yaş kümelerinde beklenmedik bir biçimde artıyor. Yeni bir milletlerarası araştırma, obeziteyle yakından kontaklı kanser olaylarındaki artışın, daha evvel odaklanıldığı üzere yalnızca gençlerle hudutlu olmadığını, hem genç hem de yaşlı yetişkinleri etkilediğini ortaya koydu. Bu durum, son yıllarda gözlemlenen kanser olaylarındaki yükselişin arkasındaki risk faktörlerinin, toplumun genelini ilgilendiren ortak bir duruma işaret ettiğini gösteriyor.
İngiltere’deki bilim insanları, 2003-2017 yılları ortasında Asya, Avrupa, Afrika, Amerika ve Avustralya’daki 42 ülkeden toplanan 15 yıllık kanser izleme datalarını tahlil etti. Araştırmacılar, geçmiş çalışmaların gençler ortasında artışa dikkat çektiği 13 kanser cinsine odaklanarak, kanser eğilimlerine memleketler arası ve ömür uzunluğu süren geniş bir perspektiften bakmayı amaçladı.
Yapılan tahlil, incelenen ülkelerin birçoklarında, 50 yaşın altındaki yetişkinlerde, tiroid, göğüs, kolorektal, böbrek, endometriyal kanser ve lösemi olmak üzere altı kanser çeşidinde besbelli bir artış olduğunu tespit etti. Lakin en çarpıcı bulgulardan biri, bu kanser cinslerinden beşinin (tiroid hariç) yaşlı yetişkinler ortasında da emsal bir artış eğilimi göstermesiydi.
Tek istisna, genç yetişkinlerdeki artışın daha besbelli olduğu kolorektal kanserdi; yaşlı yetişkinlerde bu hadiselerdeki artış ülkelerin sadece yarısında görüldü ve oranı çoklukla gençlere nazaran daha düşüktü.
Bulguların manası ve alınabilecek önlemler
Annals of Internal Medicine mecmuasında yayımlanan bu sonuçlar, gençlerdeki kanser olaylarındaki artışın bir yanılsama olmadığı manasına gelmese de, tabloyu hayli karmaşıklaştırıyor. Şayet kanser hadiseleri tüm yaş kümeleri ortasında artıyorsa, bu durum yalnızca genç yetişkinleri etkileyen özel bir çevresel faktörden fazla, çabucak herkeste ortak olan risk faktörlerinin sorumlu olduğunu öneriyor.
Bu bağlamda, hem genç hem de yaşlı yetişkinlerde artış gösteren kanser çeşitlerinin çabucak hepsinin, dünya genelinde giderek yaygınlaşan bir durum olan obezite ile güçlü bir halde irtibatlı olması, dikkatleri ortak risk faktörlerine çekiyor.
Bu bilgi, bilim insanları ve sıhhat kuruluşları için kritik kıymete sahip. Aksi takdirde, araştırmalar ve tedbire gayretleri yalnızca gençlerdeki artışı aksine çevirmeye odaklanabilirken, aslında tüm nüfusu etkileyen obezite üzere temel risk faktörleri gözden kaçırılabilirdi.
Öte yandan, kolorektal kanser eğilimlerindeki besbelli fark, gençlerin karşı karşıya kalabileceği farklı yahut eşsiz sıhhat risklerine (örneğin makul gastrointestinal enfeksiyonlara daha fazla maruz kalma gibi) de işaret etmeye devam ediyor. Müellifler, bu bulguların gelecekteki araştırmalara ve halk sıhhati kılavuzlarına değerli bilgiler sağlayacağını belirtiyor.
Chip Alıntıdır…
