Artemis II’de kritik sorun: Yakıt kaçağı fırlatmayı durdurdu

Artemis II’de kritik sorun: Yakıt kaçağı fırlatmayı durdurdu

NASA’nın beşerli Ay programı kapsamında planladığı Artemis II misyonu, teknik bir sorun nedeniyle ertelendi. 50 yıl ortadan sonra Ay’a astronot göndermeyi hedefleyen misyon, fırlatma provası sırasında tespit edilen sıvı hidrojen sızıntısı nedeniyle Şubat takviminden çıkarıldı. Yeni gaye Mart 2026 olarak açıklandı.

Fırlatma provasında yakıt sızıntısı tespit edildi

Artemis II’nin 8 Şubat 2026’da fırlatılması planlanıyordu. Fakat roketin yakıt yükleme süreci sırasında sıvı hidrojen kaçağı meydana geldi. Sorun, “wet dress rehearsal” olarak isimlendirilen ve gerçek fırlatma öncesi tüm sistemlerin test edildiği kapsamlı prova sırasında ortaya çıktı.

31 Ocak 2026’da başlayan ve iki gün sürmesi planlanan prova esnasında mühendisler, yakıt akışını büsbütün durdurmak zorunda kaldı. Saatler süren müdahalenin akabinde sistem yine başlatıldı. Lakin geri sayım simülasyonu sırasında sızıntı tekrarlandı ve test süreci planlanandan erken sonlandırıldı.

Prova boyunca sadece yakıt kaçağı değil, sesli irtibat kaybı ve mürettebat kapsülündeki bir kapağın basınç problemleri üzere ek teknik sorunlar de yaşandı.

Artemis II neden kritik değere sahip?

Artemis II, 2022’nin sonlarında gerçekleştirilen ve insansız olarak Ay yörüngesine gidip dönen Artemis I vazifesinin devamı niteliğinde. Bu kere misyonda dört astronot yer alacak: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen.

Planlanan 10 günlük vazife kapsamında astronotlar Ay’ın etrafında tıp atacak ve Dünya’ya geri dönecek. NASA açısından Artemis II, sırf beşerli Ay vazifelerinin yine başlaması manasına gelmiyor; tıpkı vakitte daha büyük maksatların de temelini oluşturuyor.

Programın devamında:

• Artemis III ile 2028’de astronotların Ay yüzeyine inişi planlanıyor.

• Artemis IV kapsamında ise Ay yörüngesinde bir uzay istasyonunun birinci bileşenlerinin inşa edilmesi hedefleniyor.

Bu nedenle Artemis II, tüm Artemis programının kritik eşiklerinden biri olarak görülüyor.

Benzer sorun Artemis I’de de yaşanmıştı

Sıvı hidrojen sızıntısı, NASA için yeni bir sorun değil. Artemis I vazifesi de emsal bir kaçak nedeniyle önemli gecikme yaşamıştı. İlkbahar 2022’de planlanan fırlatma, teknik sorunlar nedeniyle sonbahara ertelenmiş ve vazife lakin Kasım 2022’de gerçekleştirilebilmişti.

Artemis II’de de misal bir teknik aksaklığın ortaya çıkması, programın takvimiyle ilgili soru işaretlerini artırdı. Ayrıyeten uzay aracının ısı kalkanına yönelik daha evvel gündeme gelen teknik telaşlar de bulunuyor.

Fırlatmanın ertelenmesiyle birlikte, iki haftalık karantina sürecinde bulunan dört astronot da izolasyondan çıkarıldı. Yeni fırlatma tarihi netleştiğinde tekrar karantinaya alınacaklar.

NASA’dan resmi açıklama

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, 3 Şubat 2026’da X üzerinden yaptığı açıklamada, Şubat ayındaki fırlatma penceresinden çıkıldığını ve en erken Mart 2026’nın hedeflendiğini duyurdu.

Isaacman açıklamasında, SLS roketinin iki fırlatması ortasında üç yılı aşkın müddet bulunduğunu hatırlatarak teknik zorlukların beklendiğini belirtti. Ayrıyeten güvenliğin, astronotlar ve kamuoyu için en öncelikli öge olduğunu vurguladı.

NASA, Artemis II’nin fakat tüm sistemlerin hazır olduğundan emin olunduğunda fırlatılacağını söz ediyor.

Gözler Mart ayına çevrildi

Artemis I’in de birinci planlanan tarihten aylar sonra fırlatıldığı göz önüne alındığında, Artemis II’nin de daha ileri bir tarihe kayıp kaymayacağı şimdi net değil. Lakin NASA’nın Ay programındaki uzun vadeli amaçları dikkate alındığında, bu vazifede rastgele bir risk alınması beklenmiyor.

Artemis II’nin fırlatması, Kennedy Uzay Merkezi’nden yerinde izlenebileceği üzere NASA’nın resmi yayın kanalları üzerinden de takip edilebilecek.

Tüm dikkatler artık Mart ayında planlanan yeni fırlatma penceresine ve bilhassa sıvı hidrojen sisteminde yapılacak teknik iyileştirmelere çevrilmiş durumda.

Chip Alıntıdır…