İçerik Haritası
Antarktika’da 362 gizemli sarsıntı: “Kıyamet Buzulu” alttan parçalanıyor mu?
Antarktika’nın en kritik noktalarından biri olan Thwaites Buzulu, sessiz ancak derinden gelen bir tehlikeyle karşı karşıya. Bilim insanları, “Kıyamet Buzulu” lakaplı bu devasa buz kütlesinin son on yılda yüzlerce sefer sarsıldığını ortaya çıkardı. Daha evvel düşük frekanslı dalgaları nedeniyle radara takılmayan bu sarsıntılar, buzuldaki dengesizliğin kestirim edilenden çok daha önemli bir boyuta ulaştığını kanıtlıyor.
Avustralya Ulusal Üniversitesi’nden araştırmacı Thanh-Son Pham, 2010 ile 2023 yılları ortasında Antarktika’da gerçekleşen 360’tan fazla buzul sarsıntısını gün yüzüne çıkardı. Bu sismik olayların 245 tanesi direkt Thwaites Buzulu etrafında meydana geldi. Bugüne kadar bu sarsıntıların tespit edilememesinin temel sebebi, Grönland’daki benzeri sarsıntılara nazaran çok daha düşük şiddetli olmalarıydı. Pham, global dedektör ağları yerine direkt Antarktika’nın içindeki sismik istasyonları kullanarak bu bâtın hareketliliği haritalandırmayı başardı.
Buzullar neden sarsılıyor?
Buzul sarsıntıları çoklukla devasa buz kütlelerinin ana gövdeden kopup devrilmesiyle oluşuyor. Araştırmaya nazaran Thwaites’teki sarsıntılar, yalnızca mevsimsel sıcaklık değişimlerine bağlı değil. Bu zelzelelerin, buzulun denize gerçek akan kısmının hızlandığı devirlerle paralel ilerlemesi dikkat çekiyor. Son otuz yılda Thwaites’ten denize akan buz ölçüsü iki katına çıktı. Bu durum, buzulun altındaki sarsıntıların yalnızca bir sonuç değil, birebir vakitte erimeyi tetikleyen bir düzenek haline geldiğini düşündürüyor.
Thwaites Buzulu’nun büsbütün çökmesi, global deniz düzeylerini yaklaşık 3 metre kadar yükseltme potansiyeline sahip. Bu ölçü, kıyı kentlerinin haritadan silinmesi için ziyadesiyle kâfi. Araştırmada dikkat çeken bir öbür nokta ise Pine Island Buzulu yakınlarındaki sarsıntılar oldu. Kıyıdan 60-70 kilometre içerde gerçekleşen bu zelzelelerin nedeni hala gizemini koruyor. Uzmanlar, bu sarsıntıların tabiatını ve buzulların parçalanma sürecini nasıl etkilediğini anlamak için bölgedeki araştırmaların derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Chip Alıntıdır…
