İçerik Haritası
Yapay zekanın korkutan tesiri: Romanlarda “lüks dönemi” mi başlıyor?
Edebiyat dünyasının geleceği, geçmişteki Charles Dickens, Agatha Christie yahut J. R. R. Tolkien üzere efsanevi müelliflerin yerini alabilecek telaş verici bir teknoloji ile karşı karşıya. Yeni bir rapor, yapay zekanın önümüzdeki on yıllarda toplu kurgu üretimine başlayabileceğini ve insan müelliflerin bu sürate ayak uydurmakta zorlanacağını belirtiyor.
Cambridge Üniversitesi araştırmacıları tarafından hazırlanan rapor, 258 romancı ve 74 dal profesyoneli ile yapılan anketlere dayanıyor. Araştırmaya katılan müelliflerin yüzde 51’den fazlası, yapay zekanın sonunda işlerinin tamamını ele geçireceğinden korkuyor. Dahası, müelliflerin üçte birinden fazlası, teknolojinin şimdiden gelirlerini olumsuz etkilediğini belirtiyor.
Rapora nazaran, bu durum bilhassa romantizm, tansiyon ve polisiye üzere tipleri sevenler için makûs haber, zira bu cinsler yapay zeka tarafından üretilme riski en yüksek olanlar.
Raporun müellifi Dr. Clementine Collett, “Çok ölçüde kurguyla eğitilmiş üretken yapay zekanın, yazının pahasını düşüreceği ve insan romancılarla rekabet edeceği konusunda müellifler ortasında yaygın bir telaş var” diyor. Ayrıyeten araştırma, muharrirlerin yüzde 59’unun yapıtlarının, müsaade yahut ödeme yapılmaksızın ChatGPT üzere büyük lisan modellerini eğitmek için kullanıldığını bildiğini gösteriyor.
İki kademeli, distopik bir pazar mı geliyor?
Bazı müellifler, insan tarafından yazılan romanın “lüks bir ürün” haline geleceği, buna karşılık yapay zeka tarafından seri üretilen kurgunun ise ucuz yahut fiyatsız olacağı distopik, iki kademeli bir pazarın ortaya çıkacağını öngörüyor.
İncili Küpeli Kız romanının çoksatan muharriri Tracy Chevalier, bu tasayı yorumlarken, “Kar odaklı bir kitap sanayisinin, daha fazla kitap üretmek için yapay zekayı kullanmaya yöneleceğinden endişeleniyorum. Şayet yapay zeka kullanarak roman üretmek daha ucuzsa, müelliflere ödeme yapılmayacak avans yahut telif hakkı yoksa ve üretim daha süratliyse, yayıncılar neredeyse kaçınılmaz olarak onları yayınlamayı seçecektir” diyor. Chevalier, tıpkı el örgüsü kazaklar yerine makine imali olanları daha ucuza almamız üzere, okuyucuların da ucuz yapay zeka romanlarını tercih etme ihtimalinden korkuyor.
Ancak muharrirlerin telaşı yalnızca maddi değil. Kimi romancılar, yapay zekanın yaratıcı sürecin “sihrini” bozacağından korkuyor. Sell Us the Rope üzere beğenilen tarihi romanların muharriri Stephen May, yapay zekanın birinci taslaktan gerekli olan “sürtüşmeyi” ve “acıyı” alarak son eseri zayıflatacağından kaygı duyduğunu lisana getiriyor.
Ayrıca müellifler, kurgudaki özgünlük kaybı konusunda da uyarıyor. Yapay zeka kullanımı, basmakalıp formüllere dayanan, giderek daha yavan bir kurguya yol açabilir ve basmakalıp kanıları pekiştirebilir. Hatta kimileri, muharrirlerin insan olduklarını kanıtlamak için daha “deneysel” kurguya yöneleceği bir devrin başlayabileceğini düşünüyor.
Dr. Collett, romancıların, yayıncıların ve menajerlerin romanın temel hedefinin insan karmaşıklığını keşfetmek ve iletmek olduğunu söylediğini belirtiyor: “Birçoğu, yapay zekanın insan olmanın ne manaya geldiğini anlayamayacağı için, artan yapay zeka kullanımının bunu riske attığını söyledi.”
Buna karşın, rapordaki iştirakçilerin yüzde 80’i yapay zekanın toplumun birtakım kesitlerine yarar sağladığı konusunda hemfikir gözüküyor. Muharrirlerin üçte biri ise, yapay zekayı yazma süreçlerinde kullanıyor, fakat çoğunlukla bilgi aramaları üzere “yaratıcı olmayan” misyonlar için kullandıklarını belirtiyor.
Chip Alıntıdır…
