İçerik Haritası
Yapay zeka kelamda iş yükünü azaltacaktı pekala mesailer neden uzuyor?
Amerikan iş kültüründe bugünlerde en cazip anlatı, yapay zekanın işinizi elinizden alacağı değil, sizi işten kurtaracağı fikri. Son üç yıldır dal, telaşlı milyonlara tam olarak bunu pazarlıyor. Evet, kimi beyaz yaka işler ortadan kalkacak. Fakat öteki pek çok rol için sav şu: Yapay zeka bir çarpan tesiri yaratıyor. Daha uzman, daha vazgeçilmez bir avukat, danışman, yazar, yazılımcı ya da finans analisti oluyorsunuz. Araçlar sizin için çalışıyor, siz daha az yoruluyorsunuz ve herkes kazanıyor.
Ne var ki Harvard Business Review’da yayımlanan yeni bir araştırma, bu varsayımı gerçek hayatta nereye götürdüğüne bakıyor. Karşılaştığı tablo ise bir verimlilik ihtilalinden çok, şirketlerin birer tükenmişlik fabrikasına dönüşme riski.
Yapay zeka benimsendiğinde iş neden bitmiyor?
Araştırmacıların “devam eden çalışma” olarak tanımladığı süreçte, University of California, Berkeley’den bir grup sekiz ay boyunca 200 kişilik bir teknoloji şirketinin içinde yer aldı. Emel, çalışanlar yapay zekayı nitekim sahiplendiğinde ne olduğunu gözlemlemekti.
40’tan fazla derinlemesine görüşmenin ortak sonucu dikkat alımlı. Şirkette kimse yeni amaçlara zorlanmıyordu. Kimseye baskı yapılmıyordu. Lakin araçlar daha fazlasını mümkün kıldıkça, beşerler resen daha çok iş yapmaya başladı. Yapılabilir görünen işler arttı. Bunun sonucu olarak iş, öğlen ortalarına ve geç saatlere sızdı. Yapay zekanın açtığı her boşluk, yapılacaklar listesiyle doldu ve liste genişlemeye devam etti.
Bir mühendisin sözleri durumu net özetliyor: “Daha üretken olunca vakitten tasarruf edeceğini ve daha az çalışacağını sanıyorsun. Lakin aslında daha az çalışmıyorsun. Tıpkı ölçüde, hatta bazen daha fazla çalışıyorsun.”
Beklentiler artıyor, çıkar sonlu kalıyor
Teknoloji forumu Hacker News’te bir kullanıcının yorumu da misal bir hissi yansıtıyor: “Birebir yaşıyorum. Takımımız her şeyi yapay zeka ile yapma modeline geçtiğinden beri beklentiler üç katına çıktı, gerilim de üç katına çıktı. Gerçek verimlilik artışı ise tahminen yüzde 10. İdare, AI yatırımlarının karşılığını görmek için önemli baskı kuruyor üzere hissediyoruz ve bunu kanıtlamak için daha uzun saatler çalışıyoruz.”
Bu tablo hem düşündürücü hem de dert verici. Yapay zeka ve iş bağı tartışmaları ekseriyetle tek bir soruda kilitleniyor: Kazanımlar gerçek mi. Lakin çok az kişi şu soruyu sormuş durumda: Ya nitekim gerçeklerse ne olur?
Araştırmacıların bulguları büsbütün yeni sayılmaz. Geçen yaz yapılan farklı bir deneme, tecrübeli geliştiricilerin yapay zeka araçlarıyla misyonları yüzde 19 daha uzun müddette tamamladığını, buna rağmen kendilerini yüzde 20 daha süratli sandığını ortaya koymuştu. Tıpkı periyotta National Bureau of Economic Research tarafından yürütülen ve binlerce iş yerinde AI kullanımını izleyen bir çalışma, üretkenlik artışının vakit tasarrufu olarak sırf yüzde 3 düzeyinde kaldığını, çıkarlar ya da çalışma saatleri üzerinde manalı bir tesiri olmadığını bulmuştu. Bu iki çalışma da ağır biçimde eleştirildi.
Bu son araştırmayı görmezden gelmek daha güç olabilir. Zira çalışanların yapabildiklerini artırma fikrine karşı çıkmıyor. Tersine bunu doğruluyor ve tüm bu artışın sonunda nereye varıldığını gösteriyor. Araştırmacılara nazaran sonuç, “özellikle sürat ve karşılık verme beklentileri yükseldikçe, yorgunluk, tükenmişlik ve işten kopmanın giderek zorlaşması.”
Sektör, insanların daha fazlasını yapabilmesine yardım etmenin her şeyin tahlili olacağına bahis oynadı. Lakin bu yaklaşım, değişik bir sorunun başlangıcı olabilir. Araştırmanın tamamına buradan ulaşılabiliyor.
Chip Alıntıdır…
