OpenAI’nin Stargate data merkezi planı küçük bir kasabayı ayağa kaldırdı
OpenAI, yapay zekâ modellerini geliştirebilmek için daha fazla süreç gücüne gereksinim duyduğunu açıkladı ve bu gaye doğrultusunda değerli bir adım attı. ABD basınında yer alan haberlere nazaran Michigan Kamu Hizmetleri Kurulu, güç şirketi DTE Energy’nin OpenAI’nin planladığı Stargate projelerinden biri kapsamında kurulacak data merkezine 1,4 gigavat elektrik sağlamasına onay verdi.
Bu kararla birlikte, Detroit’in yaklaşık 65 kilometre güneybatısında bulunan Saline Township’te inşa edilmesi planlanan data merkezinin önü resmen açılmış oldu.
Halkın görüşü alınmadan onaylandı
Dikkat çeken ayrıntılardan biri, onayın “ex parte” olarak verilmesi. Bu tıp bir karar, proje için rastgele bir kamuoyu toplantısı yapılmayacağı manasına geliyor. Yani bölge sakinleri ve sivil toplum kuruluşları, kaygılarını ya da itirazlarını resmi bir oturumda lisana getirme talihi bulamadı.
Bu durum, esasen gergin olan süreci daha da tartışmalı hale getirdi.
Tarım toprağı davayla alındı, dev bilgi merkezleri geliyor
Aslında proje daha önce Saline Township idaresi tarafından durdurulmuştu. Belediye meclisi, tarım toprağının bilgi merkezi için tekrar imar edilmesine müsaade vermemişti. Lakin geliştirici şirketler kararı mahkemeye taşıdı ve uzlaşma yoluyla araziyi elde etti.
Sonrasında açıklanan planlar ise epeyce iddialıydı:
Her biri yaklaşık 51 bin metrekare büyüklüğünde üç başka tesis kurulacak. Bu yapılar, OpenAI’nin Stargate bilgi merkezi kümesinin bir modülü olacak ve uzun vadede 5 gigavatlık süreç kapasitesi üretmesi hedeflenecek.
Bölge halkı yansılı: “Bize zorla dayatılıyor”
Saline Township’te yaşayanlar, sürecin kendilerine adeta dayatıldığını düşünüyor. Projeye karşı protestolar düzenlenirken, bir bölge sakini de belediyeye dava açtı. Davada, uzlaşma kararının kapalı oturumda alınarak Açık Toplantılar Yasası’nın ihlal edildiği öne sürülüyor.
Üstelik güç onayının da yeniden kamuya kapalı bir süreçle verilmesi, reaksiyonları yatıştırmak yerine daha da artırmış durumda.
Küçük kasabalar, büyük data merkezlerinin hedefinde
Saline Township bu bahiste yalnız değil. Wall Street Journal’ın daha evvel yayımladığı bir rapora nazaran, ABD genelinde kimi küçük yerleşimler data merkezi yatırımlarının odağı haline gelmiş durumda. Büyük teknoloji şirketleri, çoğunlukla nüfusu az olan bölgeleri tercih ediyor.
Bu projeler kısa vadede cazip görünüyor. Örneğin Saline Township’teki yatırımın bölgeye 7 milyar dolar kazandırması bekleniyor. Benzeri yerlerde okullar yenileniyor, konut projeleri artıyor ve ticaret canlanıyor—ancak bu hareketlilik birden fazla vakit süreksiz oluyor.
Ekonomik yarar süreksiz, riskler kalıcı
Veri merkezi inşaatları sırasında istihdam ve para akışı süratle artıyor, ancak kalıcı iş sayısı epey hudutlu. İnşaat tamamlandığında, ekonomik canlılığın değerli bir kısmı da ortadan kayboluyor.
Buna çevresel riskler de ekleniyor. Bilhassa yapay zekâ yatırımlarının süratle ilerletilmesi, muhtemel bir AI balonunun patlamasından evvel projelerin tamamlanmak istenmesiyle ilişkilendiriliyor.
Tepkiler büyüyor, federal seviyede dayanak buluyor
Saline Township’teki çaba münferit değil. Veri Center Watch bilgilerine nazaran, son üç ayda ABD genelinde en az 20 benzeri proje, mahallî halkın baskısıyla durduruldu.
Bu itirazlar federal seviyede de yankı bulmuş durumda. Senatör Bernie Sanders, data merkezi inşaatlarına ülke genelinde süreksiz bir duraklama daveti yaptı. Sanders’a nazaran şirketler, yasa koyucular ve vatandaşlar süreci tam anlamadan projeleri süratle hayata geçirmeye çalışıyor.
Yapay zekâ şirketleri neden bu kadar telâşlı?
OpenAI ve gibisi şirketlerin bu projelerde bu kadar süratli davranmasının temel nedeni, şu anda yatırımcı parasının bol olması. Şirketler, daha fazla süreç gücüyle modellerini geliştireceklerini ve gelecekte bu yatırımları gelirle telafi edecek eserler sunacaklarını savunuyor. Fakat bu stratejinin işe yarayıp yaramayacağı şimdi kesin değil.
İlginizi çekebilir: Stargate Projesi: Yapay zeka için 500 milyar dolarlık dev yatırım planı
Chip Alıntıdır…
