Google’ın yapay zekası kanser tedavisinde yeni bir yol keşfetti
Yapay zekânın gelecekte insan ömrünü kökten değiştireceği uzun vakittir konuşuluyor. Bilhassa tıp alanında, yeni ilaçların keşfi ya da hastalıklara özel tedavilerin geliştirilmesi konusunda büyük beklentiler var. Fakat bu geleceğin çok da uzak olmadığı ortaya çıktı.
Google, Yale Üniversitesi’yle birlikte yaptığı araştırmayla kanser tedavisinde umut verici bir buluşa imza attı. Şirket, Gemma açık kaynaklı modelleri üzerine inşa ettiği Cell2Sentence-Scale 27B (C2S-Scale) isimli yeni bir yapay zekâ sistemiyle kanser tedavisinde potansiyel bir formül keşfettiğini duyurdu.
Bu, yapay zekânın tıp alanındaki birinci başarısı değil. Daha evvel Robin AI isimli sistem, körlüğe deva olabilecek bir tedavi metodu üzerinde de çalışmıştı.
Gemma ve C2S-Scale nedir?
Gemma, Google’ın açık kaynaklı yapay zekâ model ailesi. Birebir teknolojik temele sahip olan Google Gemini’den türeyen bu modeller, bilgisayarlarda ve hatta telefonlarda bile çalışabiliyor.
C2S-Scale ise ferdî hücreleri anlayacak halde tasarlanmış bir temel model. Bu model, araştırmacıların kanser hücrelerinin davranışları üzerine yeni bir hipotez geliştirmesini sağladı. Hipotez laboratuvar ortamında da muvaffakiyetle test edildi.
Elbette bu tedavinin klinik olarak doğrulanması için insan üzerinde yapılacak deneylere gereksinim var. Şayet sonuçlar olumlu çıkarsa, Gemma takviyeli yapay zekâ sayesinde kanser tedavisinde yepisyeni bir devir başlayabilir.
Yapay zeka nasıl yeni bir tedavi yolu buldu?
Araştırmacılar, C2S-Scale modelini kullanarak tümörleri “soğuk” halden “sıcak” hale getirebilecek ilaçları aradı.
Bu tabirler, bağışıklık sisteminin tümörleri nasıl algıladığını anlatıyor:
Soğuk tümörler, dış yüzeyinde az antijen taşıdığı için bağışıklık hücreleri tarafından fark edilmiyor.
Sıcak tümörler ise bağışıklık sistemi tarafından daha kolay tanınıyor ve yok ediliyor.
Yale ve Google grupları, C2S-Scale’e şu misyonu verdi:
“Bağışıklık sistemi reaksiyonunun zayıf olduğu durumlarda bile, bu sinyali güçlendirecek ve antijen üretimini artıracak bir ilaç bul.”
Model, iki farklı bağlamda sanal bir tarama gerçekleştirdi:
Bağışıklık-pozitif ortam: Gerçek tümör-immün etkileşimlerinin düşük seviyede interferon içerdiği durumlar.
Bağışıklık-nötr ortam: Hücrelerin bağışıklık sistemiyle etkileşimde olmadığı datalar.
Yapay zekâ, 4.000’den fazla ilaç ortasında tarama yaptı ve antijen üretimini yalnızca bağışıklık-pozitif ortamda artıran adayları belirledi. Bunlardan biri, literatürde farklı gayelerle bilinen silmitasertib (CX-4945) isimli ilaçtı.
Laboratuvar testleri sonuç verdi
Google’ın açıklamasına nazaran model, silmitasertibin bağışıklık-pozitif ortamda güçlü bir tesir gösterdiğini, fakat nötr ortamda neredeyse hiç tesir yaratmadığını öngördü.
Bu, bilinen bir ilacın yepisyeni bir tedavi potansiyeline sahip olabileceğini ortaya koydu.
Silmitasertib, CK2 inhibitörü olarak biliniyor. CK2 enzimi bağışıklık sistemini düzenleyen bir rol üstleniyor fakat bu ilacın interferonla birlikte kullanıldığında tümör hücrelerini daha görünür hale getirebileceği bugüne kadar bilinmiyordu.
Yale takımı, insan nöroendokrin hücre modelleri üzerinde yaptığı deneylerle hipotezi test etti. Sonuçta, silmitasertib ve düşük doz interferon birlikte kullanıldığında antijen üretiminde yaklaşık %50 artış gözlemlendi.
Tek başına kullanılan ilaçlar tıpkı etkiyi göstermedi.
Sonraki adım: Klinik denemeler
Yale araştırmacıları, Gemma tabanlı bu yapay zekâ modelinin keşfettiği yeni mekanizmayı daha derinlemesine incelemeye başladı. Lakin bu tekniğin gerçek hastalarda inançlı ve tesirli olup olmadığını görmek için klinik deneyler gerekiyor.
Google, C2S-Scale modelini emsal araştırmalar yapmak isteyen bilim insanlarının erişimine açtı.
Chip Alıntıdır…
