Dijital çağın hastalığı: Siberkondri nedir?
Günümüz teknolojisi, bilgiye erişim kolaylığı sunarken, beraberinde “siberkondri” ismi verilen yeni bir sıhhat tasası dalgasını da getirdi. Bilhassa ekranlara bağımlı jenerasyonlarda yaygınlaşan siberkondri, bireylerin sıradan fizikî belirtileri dahi internette aratarak, kendilerinde en berbat hastalık senaryolarının bulunduğunu düşünme eğilimi olarak tanımlanıyor. Bu durum, bireylerin ömür kalitesini tehdit eden, orta ve yüksek seviyede yaygınlık gösteren bir dijital çağ hastalığı haline geldi.
Uzmanlar, internetteki emniyetli olmayan, abartılı yahut bağlamından koparılmış sıhhat bilgilerine daima maruz kalmanın, sıhhat anksiyetesini tetikleyerek bu kısır döngüyü beslediği konusunda ikazlarda bulunuyor. İnternet aramalarıyla tetiklenen bu telaş hali, gereksiz doktor ziyaretlerine ve sağlık sisteminde maliyet artışına yol açarken, bireylerin kendi sağlıklarıyla ilgili kararlarda uzman görüşünü dahi sorgulamasına neden olabiliyor.
Chatbotlar ve aldatıcı garanti arayışı
Sağlık alanında yapay zeka teknolojisi ile tahliller sunan bir teknoloji şirketi olan Opinion AI’ın Kurucu Ortağı ve CTO’su Burhan İnal, siberkondriyi dijital çağın bilgi kirliliğinden beslenen önemli bir dert bozukluğu olarak pahalandırıyor. İnal, “İnternet, bir tıp fakültesi yahut klinik değildir” diyerek bu döngüyü kırmanın yolunun, garantiyi genel arama motorlarında yahut eğitimsiz sistemlerde aramak yerine, bilimsel ve şahsileştirilmiş datalara dayalı, denetimli yapay zeka tahlillerinde yattığını belirtiyor.
Son periyotta popülerleşen ve klâsik sıhhat arama motorlarının yerini almaya başlayan yapay zeka dayanaklı sohbet robotlarının da siberkondri riskini farklı bir boyuta taşıdığına dikkat çeken İnal, şu ikazda bulundu: “Kullanıcılar, doğal konuşma lisanında semptomlarını anlatarak süratlice bir ön teşhis alma beklentisiyle bu sistemlere yöneliyor. Lakin genel gayeli büyük lisan modelleriyle eğitilmiş bu chatbotlar, kişiselleştirilmemiş ve klinik referanslardan mahrum cevaplar üreterek durumun ciddiyetini yanlış yorumlayıp, siberkondrik döngüyü besleyebilecek çok genellemeci bilgiler sunabiliyor. Bu durum, kullanıcının gerçek bir uzmana başvurma eşiğini yükseltirken, inançsız bilgiye bağımlılığı artırabilir.”
Siberkondriye karşı şahsileştirilmiş yapay zeka
Siberkondri problemine karşı, şahsileştirilmiş yapay zeka teknolojisi ve Dijital İkiz konseptiyle bir tahlil sunulabileceği belirtiliyor. İnal, siberkondriye karşı en tesirli silahın şahsileştirilmiş yapay zeka olduğunu vurgulayarak şu açıklamaları yaptı: “Geliştirilen Dijital İkiz teknolojisi, bir bireyin genetik bilgilerinden ömür usulü alışkanlıklarına, klinik geçmişinden gerçek vakitli biyobelirteçlerine kadar her türlü sıhhat bilgisini birleştirerek sanal bir kopyasını oluşturuyor.”
Bu dijital model, semptomların o bireye özel bağlamını tahlil edebiliyor ve standardize edilmiş, panik yaratıcı internet bilgileri yerine, bilimsel referanslarla desteklenmiş, bireye has ve sağlam sonuçlar sunuyor. Bu sistemle, kullanıcılar bir semptom arattığında karşılarına binlerce belgisiz hastalık senaryosu çıkmaz; tersine, kendi dijital ikizleri üzerinden tahlil edilmiş, durumu netleştiren ve korkuyu azaltan, uzmanlar tarafından onaylanmış rehberlik sunulur. Böylelikle siberkondrinin beslendiği bilgi meçhullüğü ortamı ortadan kaldırılarak, kişi hakikat vakitte gerçek uzmana yönlendirilebilir.
Chip Alıntıdır…
