İçerik Haritası
Bir vakitler herkesin sevgilisiydi: ChatGPT’nin atası A.L.I.C.E.’e ne oldu?
ChatGPT, Grok ve sayısız çağdaş yapay zeka aracı bugün hayatımızın bir modülü olsa da, sohbet robotlarının kökleri aslında çok daha eskiye, 90’lı yıllara kadar uzanıyor. Bu erken periyot botlarından kimileri, Microsoft’un trajikomik sonuyla hatırlanan Tay’i üzere, tarihe karıştı. Lakin bir vakitler inanılmaz derecede tanınan olan, günümüzdeyse ismi neredeyse hiç anılmayan bir öncü var: A.L.I.C.E.
Alicebot olarak da bilinen bu tarihi sohbet robotunun tam ismi, Yapay Dilsel İnternet Bilgisayar Varlığı (A.L.I.C.E.) manasına geliyor. Birinci kere yaklaşık 30 yıl evvel, Kasım 1995’te hayata geçirildi. Elbette, “hayata geçti” tabiri çağdaş AI standartlarına nazaran yetersiz kalır; çünkü Alice, bugünkü karmaşık yapay zekaların aksine Turing testini geçemeyen kolay bir doğal lisan sohbet robotuydu.
Alice’in çalışma prensibi, sezgisel desen eşleştirme usulüne dayanıyordu. Basitçe anlatmak gerekirse, kullanıcıdan gelen girdiyi okur, bu sorguyla eşleşen bir kalıp bulmak için bilinen bir data tabanını tarar ve bu kalıba uygun evvelce belirlenmiş bir cevap sunardı.
Alice, Richard Wallace tarafından geliştirilen Yapay Zeka İşaretleme Lisanı (AIML) kullanılarak, öteki geliştiricilerin üzerine inşa edebileceği bir çerçeve olarak tasarlandı. Bot, çağdaş AI’lerin yaptığı üzere gösterişli şeyler yapmıyordu, lakin o periyot için yenilikçi ve hayli gelişmişti.
Bir sohbet arkadaşı olarak Alice
Alice’in temel gayesi, genç bir bayanın yaşı, hobileri ve başka ilgi alanları hakkındaki sorulara karşılık vererek insan etkileşimini simüle etmekti. Tıpkı günümüzde birçok insanın şahsî bahisler, hobiler yahut iş dışı vazifeler için ChatGPT’ye güvenmesi üzere, Alice de başlangıçta kullanıcıların ferdî problemleri tartışmak için kullandığı bir sohbet robotuydu.
Alice, insan üzere görünen yapay zeka tabanlı programları öne çıkarmaya adanmış yıllık bir yarış olan Loebner Ödülü‘nde de büyük muvaffakiyetler elde etti ve 2000, 2001 ve 2004 yıllarında bu mükafatı kazandı.
Alice’in bu başarısı, tanınan kültüre de ilham verdi. Direktör Spike Jonze, Joaquin Phoenix’in canlandırdığı, bir insanın sanal bir sohbet robotuna aşık olduğu 2016 imali “Her” sinemasının ilham kaynağı olarak direkt A.L.I.C.E.’ı gösterdi.
Alice’e ne oldu?
Günümüzde Alice, artık eskisi üzere etkin olarak kullanılmıyor. Bunun en büyük nedeni, onu çalıştırmak için özel bir AIML yorumlayıcısına muhtaçlık duyulması ve çağdaş AI altyapılarının bu tıp bir kısıtlamayı aşmış olması.
Ancak Alice’in hayatı sona ermiş olsa da, günümüzde deneyimlediğimiz çevrimiçi yapay zeka sohbet robotlarının yolunu açan tartışmasız bir öncü olduğu kesin. Alice’in açık kaynak kodunu hala Richard Wallace’ın GitHub sayfasından indirebilirsiniz.
Chip Alıntıdır…
