İçerik Haritası
ABD’de tıp dünyasını ikiye bölen karar: Reçeteleri artık tabipler yazmıyor
Sağlık dünyasında alışılmışın dışında bir periyot başladı. ChatGPT’nin sıhhat odaklı sürümü ChatGPT’nin duyurulmasından çabucak evvel, ABD’nin Utah eyaleti, kronik hastalıklara sahip bireylerin kullandığı 190 farklı ilacın reçetesini bir yapay zeka sisteminin yenilemesine müsaade veren, ülke çapında bir prensip imza attı.
Bu pilot uygulama, sıhhat teknolojileri alanında faaliyet gösteren Doctronic isimli teşebbüsle birlikte yürütülüyor. Sistemin temel hedefi, sıhhat hizmetlerine erişimin önündeki mahzurları kaldırmak, maliyetleri düşürmek ve esasen omuzlarında büyük bir yük olan sıhhat çalışanlarını biraz olsun rahatlatmak.
Başlangıçta reçete yenileme başına 4 dolar üzere sembolik bir fiyat talep eden sistemin, ilerleyen süreçte sigorta kapsamına alınması yahut yıllık sabit bir fiyatla sunulması planlanıyor. Lakin her ilaç bu kapsama girmiyor. Örneğin berbata kullanım potansiyeli yüksek olan ağrı kesiciler yahut DEHB ilaçları üzere hassas kümeler sistemin dışında tutuluyor. Doctronic’in bilgilerine nazaran, yapay zekanın verdiği kararlar gerçek tabiplerin kararlarıyla yüzde 99,2 oranında örtüşüyor. Bu, sistemin kusur hissesinin hayli düşük olduğunu gösterse de, tıbbi müdahalelerde en küçük bir yanılgının bile hayati sonuçlar doğurabileceği gerçeği de tartışmaları beraberinde getiriyor.
Yapay zekanın tıbbi sınavı ve riskler
Yapay zekanın sıhhat kesimindeki varlığı aslında yeni değil. Şimdiki raporlar, Amerikalı hemşirelerin yüzde 46’sının bu araçları haftalık işlerinde aslında kullandığını gösteriyor. Lakin reçete yazma üzere kritik bir yetkinliğin yazılımlara devredilmesi, birtakım tehlikeli boşlukları da tetikleyebilir. Örneğin, yapay zekanın farklı ilaçlar ortasındaki etkileşimleri gözden kaçırma ihtimali yahut hastanın durumundaki kimi kritik ikaz sinyallerini fark edememesi en büyük kaygı kaynağı olarak görülüyor. Dahası, kimi araştırmalar tıbbi yapay zeka araçlarının bayanların şikayetlerini bazen hafife alabildiğini yahut muhakkak ırk ve etnik kökenlere karşı önyargılı teşhisler koyabildiğini gösteriyor. Bilhassa siyahi hastalar üzerinde yapılan birtakım çalışmalarda, algoritmaların sıhhat risklerini beyaz hastalara nazaran daha düşük hesapladığı görülüyor, bu da azınlık kümelerin gereken bakımı almasını zorlaştırıyor.
Hukuki boyutta ise işler daha da karmaşık. ABD’de eyaletler kendi sonları içindeki tıp pratiği kurallarını belirleme yetkisine sahip olsa da, yapay zeka dayanaklı tıbbi aygıtların kontrolü direkt Federal Besin ve İlaç Dairesi’nin (FDA) sorumluluk alanına giriyor. Utah’taki bu deneme başarılı olursa, uygulamanın Teksas, Arizona ve Missouri üzere eyaletlere de yayılması bekleniyor.
Chip Alıntıdır…
